କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଜାତୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ନିଯୁକ୍ତି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଆଇନ (ମନରେଗା)କୁ “ପୂଜ୍ୟ ବାପୁ ଗ୍ରାମୀଣ ରୋଜଗାର ଯୋଜନା” ନାମରେ ନାମିତ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ମନରେଗା ବ୍ୟତୀତ, ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ବିଲ୍ ଏବଂ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବିଲ୍ ମଧ୍ୟ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଅନୁମୋଦନ ପାଇବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ , ‘ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଜାତୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ନିଯୁକ୍ତି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଆଇନ (ମନରେଗା)’ର ନାମ ‘ପୂଜ୍ୟ ବାପୁ ଗ୍ରାମୀଣ ରୋଜଗାର ଯୋଜନା’ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଜାତୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ନିଯୁକ୍ତି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଆଇନ (MGNREGA) ଏକ ଭାରତୀୟ ଶ୍ରମ ଆଇନ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ ଯାହା “କାମ କରିବାର ଅଧିକାର” କୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖେ। ଏହାକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଜାତୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ନିଯୁକ୍ତି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଆଇନ 2005 କୁହାଯାଉଥିଲା।
ଏହି ଯୋଜନା ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯାହା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ପରିବାରର ଜୀବିକା ସୁରକ୍ଷାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି, ଯାହାର ବୟସ୍କ ସଦସ୍ୟମାନେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଭାବରେ ଅଣକୁଶଳୀ ଶ୍ରମରେ ନିୟୋଜିତ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାରକୁ ଏକ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଅତି କମରେ 100 ଦିନର ନିଶ୍ଚିତ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।
ମନରେଗା ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ କାର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା 2005 ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। 2022-23 ସୁଦ୍ଧା, ମନରେଗା ଅଧୀନରେ 154 ନିୟୁତ ସକ୍ରିୟ ଶ୍ରମିକ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଯୋଜନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଏକ ଅଧିକାର-ଭିତ୍ତିକ ଢାଞ୍ଚା ମାଧ୍ୟମରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର କାରଣଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବା। ଅତି କମରେ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ହିତାଧିକାରୀ ମହିଳା ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ମନରେଗାର ଡିଜାଇନର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ଏହା କାମ ଖୋଜିବାର 15 ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଯେକୌଣସି ଗ୍ରାମୀଣ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତିର ଆଇନଗତ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ପ୍ରଦାନ କରେ, ନଚେତ୍ ବେକାରୀ ଭତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଯୋଜନା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (PRI)କୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଦେଇ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ଆଇନ ଗ୍ରାମସଭାଗୁଡ଼ିକୁ କରିବାକୁ ଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସୁପାରିଶ କରିବାକୁ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ସେମାନେ ଅତି କମରେ 50% କାର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡିବ।
