ପୁରୀ: ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ। ଏହି ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହରୁ ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ବିଜେ ଏବଂ ସେଠାରେ ହେଉଥିବା ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ବହନ କରିଥାଏ।
୧. ପହଣ୍ଡି ବିଜେ
ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ସକାଳର ନୀତି ଶେଷ ହେବା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ରା ଏବଂ ଶ୍ରୀସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ଘଣ୍ଟ, କାହାଳୀ, ମର୍ଦ୍ଦଳ ଓ ହରିବୋଲ ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ ପହଣ୍ଡିରେ ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପକୁ ବିଜେ କରାଯାଏ।
୨. ସ୍ନାନ ବେଦୀରେ ବିଜେ
ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ନାନ ମଣ୍ଡପରେ ବିରାଜମାନ ହେବା ପରେ ସେବାୟତମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିରେ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୀତି ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି।
୩. ୧୦୮ କଳସରେ ମହାସ୍ନାନ
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ପବିତ୍ର ସୁନାକୂଅରୁ ଆଣାଯାଇଥିବା ୧୦୮ଟି କଳସର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ମହାସ୍ନାନ କରାଯାଏ। ଏହି ଜଳରେ ଚନ୍ଦନ, କର୍ପୂର, କେଶର ଓ ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶାଯାଇଥାଏ।
୪. ହାତୀ ବା ଗଜବେଶ
ମହାସ୍ନାନ ପରେ ଶ୍ରୀଜିଉମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଜବେଶ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ବେଶରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଓ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
୫. ଅନବସରକୁ ବିଜେ
ସ୍ନାନ ଶେଷ ପରେ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ମହାପ୍ରଭୁ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନବସର ଘରକୁ ବିଜେ କରାଯାଏ। ଏହା ପରେ ପ୍ରାୟ ୧୫ ଦିନ ଧରି ସାଧାରଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦର୍ଶନ ବନ୍ଦ ରହେ।
୬. ରଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରସ୍ତୁତି
ଅନବସର ସମୟରେ ଦଇତାପତି ସେବକମାନେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସେବା କରିଥାନ୍ତି। ବନକଲାଗି ନୀତି ପରେ ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନ ହୁଏ ଏବଂ ଏହାର ପରଦିନ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଥଯାତ୍ରାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି।
ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଏହି ସମସ୍ତ ନୀତି କେବଳ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ନୁହେଁ, ବରଂ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଐତିହାସିକ ଐତିହ୍ୟର ପରିଚୟ। ଏହି ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ରଥଯାତ୍ରାର ମହାପର୍ବର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ।
